TIHOGLASJE

Poezija

TIHOGLASJE

Autor: Gordana Radonjić Mitrović

Na stanju

POETIКA LJUBAVI, OTPORA I DUHOVNE SAMOSPOZNAJE Zbirka poezije „Tihoglasje“ Gordane Radonjić Mitrović pripada onom toku savremene srpske lirike koji se oslanja na snažnu ispovijednost, emotivnu neposrednost i jasnu komunikativnost pjesničkog iskaza. Ona predstavlja lirski dnevnik savremenog čovjeka koji, u vremenu ubrzanih promjena i narušenih vrijednosnih sistema, traga za smislom, ljubavlju, duhovnom stabilnošću i iskrenom ljudskom bliskošću. Poetski svijet izgrađen je na snažnim emotivnim iskustvima, ali i na dubokoj svijesti o značaju unutrašnje snage, dobrote i vjere u čovjeka. Pjesnikinja nije sklona pribjegavanju formalnim eksperimentima niti njen izraz robuje postmodernističkoj intertekstualnoj složenosti, već svoj estetski potencijal gradi na autentičnosti ličnog doživljaja i univerzalnosti tema koje obrađuje. Njan pjesnički svijet utemeljen je na nekoliko ključnih semantičkih uporišta: ljubavi, duhovnoj bliskosti, patnji, otporu, nadi i traganju za smislom. Već na tematskom nivou uočava se da je centralna osovina zbirke ideja ljubavi kao najviše egzistencijalne vrijednosti. Međutim, ljubav u ovoj poeziji nije ograničena na romantični ili erotski doživljaj. Ona se javlja kao princip postojanja, kao oblik duhovnog prepoznavanja i kao mogućnost prevazilaženja egzistencijalne usamljenosti. U pjesmama „Zavet“, „Duša mirisna od smilja“, „Dvoje u jednom“ i „Ne postoji nemoguće“ ljubav se oblikuje kao prostor potpune unutrašnje povezanosti i gotovo mističkog jedinstva dva bića. Lirski subjekt teži stapanju sa drugim, ali ne kroz gubitak sopstvenog identiteta već kroz njegovo potvrđivanje i proširivanje. Posebno je značajno što se ljubav u ovoj zbirci dosljedno predstavlja kao čin aktivnog izbora i duhovne zrelosti. Nasuprot savremenim predstavama o prolaznosti i nestabilnosti međuljudskih odnosa, pjesnikinja insistira na vjernosti, povjerenju i međusobnoj podršci. Tako ljubav postaje etička kategorija, a ne samo emotivno stanje. Ovaj aspekt naročito dolazi do izražaja u pjesmi „Zavet“, čija simbolika počiva na motivima luke, svetionika i zvijezde vodilje – tradicionalnim arhetipskim predstavama sigurnosti i duhovnog usmjerenja. Drugu važnu tematsku cjelinu čine pjesme u kojima se artikuliše ideja otpora životnim nedaćama. Pjesma „Ne dam korovu da klija u krvi“ predstavlja jedan od programskih tekstova čitave zbirke. U njoj se formira lik lirskog subjekta koji odbija da bude definisan sopstvenim stradanjem. Bol je priznat kao neizbježan dio ljudskog iskustva, ali mu nije dopušteno da postane dominantni princip identiteta. Upravo u tome leži suštinska poruka ove poezije: čovjek nije ono što mu se dogodilo, već ono što je od svog iskustva uspio da stvori. Na poetičkom planu ovaj stav se ostvaruje čestim suprotstavljanjem semantičkih parova kao što su svjetlost i tama, nada i strah, osmijeh i bol, život i stradanje. Takve antiteze nisu samo stilska sredstva već nosioci dubljeg značenja. One svjedoče o uvjerenju da se ljudsko postojanje uvijek odvija između suprotnosti i da je smisao moguće pronaći upravo u njihovom prihvatanju. Značajan segment zbirke čini i kritičko promišljanje savremenog društva. U pjesmi „Maska“ autorka problematizuje fenomen otuđenja i gubitka autentičnosti u dobu spektakla i društvene samopromocije. Maska postaje centralni simbol savremenog čovjeka koji prikriva sopstvenu prazninu iza društveno prihvatljivih normi i uloga. Iako ova pjesma tematski odstupa od dominantne ljubavne linije zbirke, ona je sa njom duboko povezana jer ukazuje na prepreke koje stoje na putu istinskog susreta među ljudima. Stilski posmatrano, poezija Gordane Radonjić Mitrović odlikuje se jednostavnim i prozračnim jezičkim izrazom. Ona ne teži simboličkoj zatvorenosti niti složenim metaforičkim strukturama. Naprotiv, njena poetika počiva na razumljivosti i emocionalnoj neposrednosti. Takav pristup omogućava širokom krugu čitalaca da stupe u neposredan dijalog sa pjesničkim tekstom. Istovremeno, iza prividne jednostavnosti krije se dosljedno izgrađen sistem motiva koji se ponavljaju i međusobno prožimaju: srce, duša, svjetlost, vjetar, more, zvijezda, put, tišina i dom. Ovi motivi funkcionišu kao nosioci simboličkog jedinstva čitave zbirke. Posebnu ulogu ima motiv duše, koji se javlja gotovo kao središnji pojam autorkinog poetskog sveta. Duša je mjesto ljubavi, straha, nade, pamćenja i duhovnog prepoznavanja. Ona predstavlja unutrašnji prostor u kome se odvija prava drama ljudskog postojanja. Zbog toga je ova poezija u suštini okrenuta unutrašnjem životu čovjeka, njegovim emocionalnim i duhovnim procesima, a mnogo manje spoljašnjoj stvarnosti. Sa stanovišta savremene književne kritike, najveća vrijednost ove zbirke leži u njenoj sposobnosti da uspostavi ravnotežu između ličnog i univerzalnog. Polazeći od intimnog iskustva, pjesnikinja uspjeva da progovori o temama koje prevazilaze individualne okvire i tiču se svakog čitaoca. Njana poezija ne nudi složene filozofske sisteme niti radikalne formalne inovacije, ali posjeduje ono što je u lirici često presudno – uvjerljivost emocije i dosljednost pjesničkog glasa. Zbirka se stoga može čitati kao poetska odbrana ljudskosti u vremenu opšte duhovne nesigurnosti. Ona afirmiše ljubav kao temeljnu vrijednost, otpor kao oblik životne mudrosti i nadu kao pokretačku snagu postojanja. Upravo zbog te spojenosti etičkog i lirskog, ova knjiga ostavlja utisak iskrenog i zaokruženog pjesničkog svjedočanstva o čovjeku koji, uprkos svim iskušenjima, ne odustaje od vjere u ljubav, dobrotu i smisao. U Bijeljini, 10.10. 2026. g. Prof. Milan Nikolić

Izdavač

AS IZDAVAŠTVO

Godina izdanja

2026

Jezik

Srpski

Broj strana

98

Format

Mek povez